Хэвлэх DOC Татаж авах
Монголбанкны Ерөнхийлөгчийн  2003 оны
549 тоот тушаалын хоёрдугаар хавсралт

АГУУЛГА

А - Ерөнхий зүйл
 
Б - Дансны код
 
1 дүгээр бүлэг - ХӨРӨНГӨ
 
1-1            Мөнгөн хөрөнгө
1-1.1                     Бэлэн мөнгө
1-1.1.1                              Бэлэн мөнгөний орлого, зарлагын гүйлгээ
1-1.1.2                              Кассын дутагдал, илүүдэл
1-1.1.3                              Монголбанкинд тушаасан бэлэн мөнгө
1-1.1.4                              Тоолж шалгаагүй бэлэн мөнгө
1-1.1.5                  Бэлэн мөнгөний зузаатгал
1-1.1.6                              Гадаад валютын чек
1-1.2                     Банк, санхүүгийн байгууллагад байршуулсан хөрөнгө
1-1.3                     Үнэт металл
1-1.4                     Гадаад валют, /цэвэршүүлсэн үнэт металл/-ын арилжаа
1-1.4.1                              Спот арилжаа
1-1.4.2                              Форвард арилжаа
1-1.4.3                              Своп арилжаа
1-1.4.4                              Опшин арилжаа
 
1-2                        Үнэт цаас
1-2.1                    Үнэт цаас  худалдан авах, худалдах
1-2.2                     Үнэт цаасны хорогдуулаагүй нэмэгдүүлэлт ба хямдруулалт
1-2.3                     Вексель
     
1-3                        Зээл
1-3.1                     Зээл олгох, төлүүлэх
1-3.2                     Зээлийн  хүүгийн бүртгэл
1-3.3                     Зээлийн ангилал, ЗТУБАХС байгуулах, зарцуулах
1-3.4                     Банк хоорондын захаар зээл олгосон зээл
1-3.5                     Зээлийн барьцаа, батлан даалтын хөрөнгө
1-3.6                     Санхүүгийн түрээс
 
1-4            Өмчлөх бусад үл хөдлөх хөрөнгө
 
1-5            Бусад хөрөнгө
1-5.1                     Хуримтлуулж тооцсон хүүгийн авлага    
1-5.2                     Авлага
1-5.3                     Урьдчилгаа
1-5.4                     Материал, үнэ бүхий зүйл
1-5.5                     Салбар хоорондын тооцоо
 
 
1-6            Үндсэн хөрөнгө
1-6.1                     Үндсэн хөрөнгийг бэлтгэх, худалдан авах
1-6.2                     Үндсэн хөрөнгийн элэгдлийн бүртгэл
1-6.3                     Үндсэн хөрөнгийг ашиглалтаас хасах, борлуулах
1-6.4                     Үндсэн хөрөнгийн засвар
1-6.5                     Үндсэн хөрөнгийн дахин үнэлгээ
 
1-7                        Биет бус хөрөнгө
 
2 дугаар бүлэг - ӨР ТӨЛБӨР
 
2-1                        Харилцах, хадгаламж
2-1.1                     Харилцах, хадгаламжийн данс нээх, хаах, хүүгийн бүртгэл
2-1.2                     Харилцагчийн бэлэн мөнгөний орлого, зарлагын гүйлгээ
2-1.3                     Бэлэн бус төлбөр тооцоо
2-1.4                     Аккредитивын тооцоо
2-1.5                     Хадгаламжийн сертификат, банкнаас гаргасан
өрийн бичиг
 
2-2                        Банк, санхүүгийн байгууллагад төлөх өглөг
2-2.1                     Монголбанк болон бусад банкнаас авсан зээл
2-2.2                     Бусад банк, санхүүгийн байгууллагаас байршуулсан
харилцах, хадгаламж
 
2-3            Бусад өр төлбөр
2-3.1                     Хуримтлуулж тооцсон хүүгийн өглөг
2-3.2                     Зарим өр төлбөр
 
3 дугаар бүлэг - ЭЗЭМШИГЧДИЙН ӨМЧ
 
3-1                        Хувьцаат капитал
3-2                       Хандивын ба дахин үнэлсэн капитал
3-3            Хуримтлагдсан ашиг
3-4            Ашгийн хуваарилалт
3-5            Хоёрдогч өглөг
 
4 дүгээр бүлэг - ОРЛОГО БА ЗАРДАЛ
 
4-1                        Орлого ба олз
4-2                        Зардал ба гарз
 
5 дугаар бүлэг - БАЛАНСЫН  ГАДУУРХИ
 
 
 
 
 
 

А - Ерөнхий зүйл

 
Банкны байгууллагын олон талт үйл ажиллагааг нягтлан бодох бүртгэлд тусгаж, санхүүгийн тайланг үнэн зөв бэлтгэхэд энэхүү үлгэрчилсэн журмын зорилго оршино.
 
Энэхүү журмыг Нягтлан Бодох Бүртгэлийн Олон Улсын Стандарт /цаашид НББОУС гэх/ болон Монгол улсад мөрдөгдөж буй нягтлан бодох бүртгэлийн үндсэн зарчмуудад нийцүүлж боловсруулсан болно.
 
Журамд тухайн үйл ажиллагаатай холбоотой нягтлан бодох бүртгэлийн холбогдох зарчмыг тусгаж , нийтлэг дансны бичилтүүдийг үзүүлсэн. 
 
Энэхүү үлгэрчилсэн журамд тулгуурлан банкууд дотооддоо НББОУС болон Монгол Улсад мөрдөгдөж буй нягтлан бодох бүртгэлийн үндсэн зарчмуудад бүрэн нийцсэн нягтлан бодох бүртгэлийн бодлого, журам, дансны дэлгэрэнгүй жагсаалтыг боловсруулж мөрдөх шаардлагатай.
 
Банк нь нягтлан бодох бүртгэлээ аккруэл сууриар хөтөлж, ажил  гүйлгээг дансны давхар бичилтийн аргаар бүртгэнэ.
 
Нягтлан бодох бүртгэлийн үзүүлэлтийн нэгж нь Монгол Улсын үндэсний мөнгөн тэмдэгт төгрөг, мөнгөөр илэрхийлэгдсэн байна.
 
Банкны удирдлага нь нягтлан бодох бүртгэл хөтлөлт, санхүүгийн тайлан бусад мэдээ баримтыг үнэн зөв гаргаж энэ талаар холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу хариуцлага хүлээнэ.
          

Б - ДАНСНЫ ЖАГСААЛТ

Дансны код нь банкны үйл ажиллагаа болон санхүүгийн тайлангийн үзүүлэлтийг бүрэн илэрхийлэхүйц Монголбанкнаас баталсан жагсаалт юм.
Банк нь дотооддоо өөрийн үйл ажиллагааны онцлогийг бүрэн тусгасан, нягтлан бодох бүртгэлийн үйл ажиллагааг НББОУС-ын дагуу хөтлөх боломж бүхий дансны дугаар болон нэрээс бүрдсэн дансны дэлгэрэнгүй жагсаалтыг баталж, мөрдөх шаардлагатай.
Банк нь өөрийн дотоод үйл ажиллагаанд ашиглаж буй дансны жагсаалтаа Монголбанкнаас баталсан дансны кодонд хөрвүүлж тайлагнана.
Банкны дансны жагсаалт нь дараахь бүтэцтэй байна. Үүнд:
1.   Дансны төрөл
Данс нь  дараахь үндсэн  төрөлд хуваагдана. Үүнд:
            А. Балансын данс
            Б. Орлого үр дүнгийн данс
            В. Балансын гадуурхи данс
А. Балансын данс нь:
                        1/  Хөрөнгийн данс
                        2/  Өр төлбөрийн данс
                        3/  Эзэмшигчдийн данс
Б. Орлого үр дүнгийн данс:
                        1/ Орлогын данс     
                        2/ Зардлын данс
2.   Дансны бүлэг
Балансын дансдыг хөрөнгө, өр төлбөрийн хөрвөх чадварын дарааллаар, орлого үр дүнгийн дансдыг үйл ажиллагааны төрлөөр дараахь байдлаар бүлэглэнэ.
Хөрөнгө                                              Өр төлбөр
 
1.  Мөнгөн хөрөнгө                          1. Харилцах
2.  Богино хугацаат                         2. Хадгаламж
     хөрөнгө оруулалт                        3. Банк санхүүгийн байгууллагаас 
3.  Зээл                                                   татсан  эх үүсвэр
4.  Өмчлөх бусад үл хөдлөх           4.  Бусад эх үүсвэр
                  хөрөнгө                                       5.  Бусад өр төлбөр
            5.   Бусад хөрөнгө                           
6.   Үндсэн хөрөнгө
7.   Биет бус хөрөнгө                                  
            8.   Урт хугацаат хөрөнгө оруулалт         
                        Орлого                                                           Зардал
 
1. Үндсэн үйл ажиллагааны                       1. Үндсэн үйл ажиллагааны
-Хүүгийн орлого                                           -Хүүгийн зардал
-Үйл ажиллагааны бусад орлого               -Үйл ажиллагааны бусад зардал
 2. Үйл ажиллагааны бус орлого               2. Үйл ажиллагааны бус зардал
 3. Онцгой шинжтэй орлого                        3. Онцгой шинжтэй  зардал
                                                                       4. Ашгийн татварын зардал.
 
Тайлбар:
 
ЭЗХАХБ нь Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагыг товчилсон томьёолол бөгөөд энэхүү байгууллагын гишүүн оронд Австрали, Австри, Бельги, Канад, Дани, Финлянд, Франц, Герман, Грек, Исланд, Ирланд, Итали, Япон, Люксембург, Мексик, Голланд, Шинэ Зеланд, Норвеги, Португали, Испани, Швед, Швейцарь, Турк, Их Британи /Их Британи ба умард Ирландын нэгдсэн вант улс/, АНУ ордог болно. Дээр дурьдагдаагүй бол ЭЗХАХБ-ын  гишүүн бус орон гэдгээр үзүүлнэ.
 
1. Тодорхойлолт
 
Банкны өнгөрсөн үйл ажиллагаа болон үйлдлийн үр дүнд үүсч бий болон түүний мэдэлд байгаа ирээдүйд эдийн засгийн үр ашиг авч ирэх эдийн засгийн нөөц буюу чадавхийг хөрөнгө гэнэ.
 
Хөрөнгө нь гурван үндсэн чанарыг агуулна:
 
·                    тэдгээр нь дангаараа буюу бусад хөрөнгөтэй хослон, шууд ба шууд бус замаар цэвэр мөнгөн гүйлгээ буюу үйлчилгээг нэмэгдүүлэх чадавхи бүхий ирээдүйн үр ашгийг агуулж байгаа;
 
·                    банк хөрөнгөөс олох үр ашигт хяналт тавьж чадахуйц байх;
 
-           банк олсон үр ашгаа хянах буюу захирах эрх мэдлийг нэмэгдүүлэх ажил гүйлгээ буюу үйлдэл зэрэг болно.
 
 
 2. Хөрөнгийн үнэлгээ
 
2.1.   Хөрөнгийг хянаснаар эдийн засгийн үр ашиг буюу үйлчилгээний чадавхийн ойролцоо дүнг хамгийн бодитоор тооцож чадах үнэлгээний аргыг хөрөнгийн үнэлгээнд сонгож хэрэглэх хандлагыг баримтална.
 
2.2.      Хөрөнгийн бүртгэлийн цэвэр дүн нь нэмэлт, сайжруулалт болон шилжүүлэлтийн дүнгээр тохируулагдсан анхны өртөг эсвэл үнэлгээнээс элэгдэл эсвэл тухайн үед данснаас хассан дүнг хассан зөрүү юм.
 
2.3.      Хөрөнгийн цэвэр үнэ цэнэ гэж хөрөнгийг ашиглалтын хугацаа нь дуусах үед зарж борлуулах боломжтой үнээс ашиглалтаас хасах үед хүлээгдэж буй зардлыг хассан дүн юм.

3. Хөрөнгийн төрөл

 
·        Мөнгөн хөрөнгө
·        Богино хугацаат хөрөнгө оруулалт
·        Зээл
·        Өмчлөх бусад үл хөдлөх хөрөнгө
·        Бусад хөрөнгө
·        Үндсэн хөрөнгө
·        Биет бус хөрөнгө
·        Урт хугацаат хөрөнгө оруулалт
 

 4.  Хөрөнгө хүлээн зөвшөөрөх

 
4.1       Бүх төрлийн хөрөнгийг хөрөнгө хүлээн зөвшөөрөх хоёр шалгуурыг хангаж байгаа тохиолдолд хүлээн зөвшөөрч,  балансад тусгана. Үүнд:
 
Хөрөнгийг банкинд ирээдүйн эдийн засгийн үр ашиг авчрах магадлалтай бөгөөд бодитой хэмжигдэхүйц өртөг буюу үнэ цэнийг агуулж байвал хүлээн зөвшөөрнө.
 
4.2       Эдийн засгийн ирээдүйн үр ашиг гэж хөрөнгийг ашигласнаар мөнгөн гүйлгээ гарах буюу эсвэл үйлчилгээ үзүүлэх нөхцөл бүрдэж байгааг хэлнэ . Тухайн санхүүгийн үеэс цааш эдийн засгийн үр ашиг авчрах нь эргэлзээтэй байх зүйлд зардал гаргасан байвал тийм зүйлийг санхүүгийн тайланд хөрөнгө гэж хүлээн зөвшөөрөхгүй.
 
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               1-1  МӨНГӨН ХӨРӨНГӨ
 
АГУУЛГА
Хамрагдах зүйлс:  Мөнгөн хөрөнгө нь бэлэн мөнгө, түүнтэй адилтгах хөрөнгө, Монголбанк болон бусад гадаад дотоодыын банк, санхүүгийн байгууллагад байршуулсан хөрөнгөөс бүрдэнэ.
                      
Үнэлгээ:                 Мөнгөн хөрөнгийг  нэрлэсэн үнээр нь бүртгэнэ. Гадаад
валютыг тухайн үеийн Монголбанкны ханшаар тооцон төгрөгт хөрвүүлэн төгрөг, валютаар давхар бүртгэнэ.
 
Санхүүгийн                        Мөнгөн хөрөнгийг балансын Хөрөнгө хэсэгт эхний зүйл тайланд               ангиар үзүүлнэ.
тусгах нь:
           
1-1.1        Бэлэн мөнгө
 
                        АГУУЛГА
 
Тодорхойлолт:   Бэлэн мөнгө үндэсний болон гадаад улсын цаасан мөнгөн тэмдэгт,зоос, бутархай мөнгө, чек.
 
Тоолж шалгаагүй бэлэн мөнгө  Тоолох тасагт байгаа тоолж шалгаагүй түр бүртгэгдсэн бэлэн мөнгө.
 
Замд яваа яваа бэлэн мөнгө Банк болон салбар хооронд бэлэн мөнгийг шилжүүлэх  хугацаанд түр бүртгэсэн мөнгө.
                                   
Хяналт ба бүртгэл:       Ажилтнуудын ажил үүргийг зааглан тусгаарлана.
 
                                    Гүйлгээний  баримтын бүрдлийг хангана.
 
Кассын  дэлгэрэнгүй бүртгэлийг хөтөлнө.
 
Дэлгэрэнгүй бүртгэлийг хяналтын дансны гүйлгээ, үлдэгдэлтэй тохируулна.
 
Кассын харуул хамгаалалт, аюулгүй байдлыг хангана.
 
                                    Кассын үлдэгдэлд гэнэтийн болон тогтмол шалгалт хийнэ.
                       
ДАНСНЫ ЗААВАР
 
1-1.1.1 Бэлэн мөнгөний орлого, зарлагын гүйлгээ
 
Харилцагч бэлэн мөнгөний орлогын гүйлгээ хийхэд
 
                        Дебет:   Касс дахь бэлэн мөнгө
Кредит:  Холбогдох данс, жишээ нь: Харилцагчийн харилцах
 
Харилцагч бэлэн мөнгөөр зарлагын гүйлгээ хийхэд
 
Дебет:   Холбогдох данс, жишээ нь: Харилцагчийн харилцах
Кредит: Касс дахь бэлэн мөнгө
 
Гуйвуулгаар ирсэн мөнгийг бүртгэж авахад
 
                        Дебет:            Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс
Кредит:          Гуйвуулгын өглөг
 
Гуйвуулгын мөнгийг олгоход
 
                        Дебет:           Гуйвуулгын өглөг
Кредит:          Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс
 
 1-1.1.2  Кассын дутагдал, илүүдэл
 
            Кассаас мөнгө илүүдвэл илүү гарсан дүнгээр
 
                        Дебет  :          Касс дахь бэлэн мөнгө
                        Кредит:          Илүүдэл
 
Мөнгө илүүдсэн шалтгаан, холбогдох эзэн тогтоогдохгүй бол банкны
орлого болгож
 
                        Дебет  :          Илүүдэл
                        Кредит:          Бусад орлого
 
Холбогдох эзэн тогтоогдож илүүдэл мөнгийг буцааж олговол
 
                        Дебет :           Илүүдэл
                       Кредит :         Холбогдох данс жишээ нь: Касс дахь бэлэн мөнгө
 
Кассаас мөнгө дутвал дутагдсан дүнгээр
 
                        Дебет   :        Дутагдал
Кредит:          Касс дахь бэлэн мөнгө
 
Дутсан шалтгаан нь тогтоогдож холбогдох эзнээр төлүүлбэл
 
Дебет :           Холбогдох данс жишээ нь: Касс дахь бэлэн мөнгө
                        Кредит:          Дутагдал
 
Хэрэв мөнгө дутаасан эзэн  нь тогтоогдоогүй, нас барсан, төлбөрийн чадваргүй нь шүүхийн шийдвэрээр нотлогдож  дутагдлыг банкны алдагдлаар хаахаар шийдвэрлэсэн бол дутсан мөнгөний дүнгээр
 
                        Дебет:            Бусад зардал
                        Кредит:          Дутагдал
 
1-1.1.3  Монголбанкинд тушаасан бэлэн мөнгө
 
Банк Монголбанк дахь харилцах дансандаа бэлэн мөнгө тушаавал;
           
Дебет :           Монголбанк дахь харилцах данс                                                              Кредит:             Касс дахь бэлэн мөнгө
 
Монголбанкинд тушаасан мөнгийг тоолж шалгасны дараа мөнгө дутсан тухай мэдэгдэл Монголбанкнаас ирвэл дутсан мөнгөний дүнгээр
 
Дебет :           Дутагдал
Кредит:          Монголбанк дахь харилцах данс
 
Монголбанкинд тушаасан бэлэн мөнгөнөөс илүүдэл гарвал Монголбанкнаас ирэх мэдэгдлийг үндэслэн
 
Дебет:            Монголбанк дахь харилцах данс
Кредит:          Илүүдэл
 
1-1.1.4        Тоолж шалгаагүй бэлэн мөнгө
                       
Банк харилцагчаас тушаасан мөнгийг тоолж баталгаажуулах хүртэл Тоолж шалгаагүй бэлэн мөнгө дансанд бүртгэнэ.
                      
           Харилцагч байгууллагаас мөнгө тушаах үед дагалдах баримтад тусгасан дүнгээр 
          
            Дебет:            Тоолж шалгаагүй бэлэн мөнгө
Кредит:          Харилцагчийн харилцах данс
 
Тушаасан мөнгийг шалгасны дараа касст шилжүүлж, тухайн дүнгээр
 
                       Дебет:            Касс  дахь бэлэн мөнгө
                       Кредит:          Тоолж шалгаагүй бэлэн мөнгө
 
Тушаасан мөнгөнөөс дутвал, тэр дүнгээр
 
 
                       Дебет:            Харилцагчийн харилцах данс эсвэл салбар
хоорондын тооцооны данс
                       Кредит:          Тоолж шалгаагүй бэлэн мөнгө
 
Тушаасан мөнгөнөөс илүүдвэл, тэр дүнгээр
 
                       Дебет:            Тоолж шалгаагүй бэлэн мөнгө
                       Кредит:          Харилцагчийн харилцах данс эсвэл салбар
хоорондын тооцооны данс           
 
1-1.1.5   Бэлэн мөнгөний зузаатгал
 
-Банкны салбар нэгж өөрийн төв банкдаа бэлэн мөнгө тушаавал
 
Салбар нь
 
Мөнгө хүргүүлэхдээ
 
            Дебет:                        Замд яваа бэлэн мөнгө
            Кредит:          Касс дахь бэлэн мөнгө
 
Банкны төвөөс ирүүлсэн бэлэн мөнгө хүлээн авсан баримтыг үндэслэн
 
            Дебет:                        Салбар хоорондын тооцоогоорх авлага
            Кредит:          Замд яваа бэлэн мөнгө
 
            Банкны төв нь
 
Дебет:                        Касс дахь бэлэн мөнгө                                                                   Кредит:             Салбар хоорондын тооцоогоорх өглөг
 
Салбар нь банкны төвөөс бэлэн мөнгө татахад
 
Банкны төв нь
 
Мөнгө хүргүүлэхдээ
 
            Дебет:                        Замд яваа бэлэн мөнгө
            Кредит:          Касс дахь бэлэн мөнгө
 
Салбараас ирүүлсэн бэлэн мөнгө хүлээн авсан баримтыг үндэслэн
 
            Дебет:                        Салбар хоорондын тооцоогоорх авлага
            Кредит:          Замд яваа бэлэн мөнгө
 
Салбар нь
 
Хүлээн авсан бэлэн мөнгөний дүнгээр
 
                        Дебет:            Касс дахь бэлэн  мөнгө
                        Кредит:          Салбар хоорондын тооцоогоорх өглөг
 
1-1.1.6   Гадаад валютын чек
 
Банк гадаад валютын чекийг аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдээс худалдаж авахад
 
Дебет:            Гадаад валютын чек
Кредит:          Гадаад валютын мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс 
/чекийн үндсэн дүнгээр/
Кредит:          Шимтгэл, үйлчилгээний хураамж
 /чекийг худалдсан шимтгэлийн дүнгээр/,
 
Гадаад валютын чекийг төлүүлэхээр явуулахад
 
            Дебет:            Төлүүлэхээр явуулсан гадаад валютын чек
            Кредит:          Гадаад валютын чек
 
Гадаадын банкнаас ирүүлсэн мэдэгдлийн дүнгээр
 
            Дебет:            Гадаадын банкин дахь харилцах
            Кредит:          Төлүүлэхээр явуулсан гадаад валютын чек,
 
Гадаадын банкнаас зуучлан борлуулж өгөхөөр авсан чекийг төлбөр хийх хүртэл балансын гадуурхи  холбогдох дансанд нэрийн данс нээж бүртгэнэ.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1-1.2   Банк, санхүүгийн байгууллагад байршуулсан хөрөнгө
 
АГУУЛГА
 
Хамрагдах зүйлс: Банк, санхүүгийн байгууллагад байршуулсан хөрөнгөд Монголбанк болон бусад банк, санхүүгийн байгууллагад байршуулсан хөрөнгө орно. Үүнд:
 
1. Монголбанкинд байршуулсан мөнгөн хөрөнгөд дараахь зүйлс орно. Үүнд:
           
-Монголбанкинд байршуулсан төгрөг, гадаад валютын
харилцах, хадгаламж
 
-Монголбанкинд байршуулсан тусгай зориулалтын бусад дансд
 
2. Бусад  банк, санхүүгийн байгууллагад байршуулсан хөрөнгөд  дараахь зүйлс орно. Үүнд:
 
-Дотоодын банк, санхүүгийн байгууллагад байршуулсан төгрөг, гадаад валютын харилцах,  хадгаламж
 
-Гадаадын банк, санхүүгийн байгууллагад байршуулсан гадаад валютын харилцах, хадгаламж
 
Банк хоорондын   Компьютерийн нэгдсэн сүлжээг ашиглан Монголбанк
клирингийн тооцоо       дахь тухайн банкны харилцах дансаар дамжин хийгдэх
төлбөр тооцоо. Банк хоорондын тооцоог Монголбанкнаас баталсан журмын дагуу гүйцэтгэнэ.
                                   
Хяналт, бүртгэл Ажилтнуудын ажил үүргийг зааглан тусгаарлана.
                                   
Зрхистой харьцааны шалгуур үзүүлэлтийг хангаж, төлбөр тооцоо гүйцэтгэхэд хүрэлцэхүйц мөнгөн хөрөнгийг Монголбанкинд  байршуулна.
 
Гүйлгээний баримтын бүрдлийг хангана.
 
Дэлгэрэнгүй бүртгэл хөтөлж хяналтын дансны гүйлгээ үлдэгдэлтэй тохируулна.
 
Монголбанк болон бусад банкинд байршуулсан мөнгөний үлдэгдлийг тайлант үеийн эцэст тулган баталгаажуулна.
 
 
ДАНСНЫ ЗААВАР
 
            Бусад банк, санхүүгийн байгууллагад харилцах, хадгаламжийн данс нээхдээ тухайн банктай байгуулсан гэрээ, хэлцэл, удирдлагын шийдвэрийг үндэслэнэ.
 
Бусад банк, санхүүгийн байгууллагад харилцах, хадгаламж байршуулахад
 
Дебет:            Харилцах, хадгаламжийн холбогдох данс
                        Кредит:          Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс
 
            Харилцах, хадгаламжид төлсөн хүүг орлогодоход
 
Дебет:            Бусад банк дахь харилцах хадгаламжийн холбогдох данс
                        Кредит:          Хүүгийн орлогын холбогдох данс
 
Бусад банк, санхүүгийн байгууллага дахь харилцах, хадгаламжаас зарлагын гүйлгээ гарах буюу хаахад
 
                        Дебет:                        Мөнгөн хөрөнгийн холбогдох данс
Кредит:          Харилцах, хадгаламжийн холбогдох данс
 
Тайлбар: Монголбанк дахь харилцах дансны холбогдох гүйлгээг банк хоорондын клирингийн тооцооны үйл ажиллагааг зохицуулсан холбогдох журмаас үзнэ үү.