Хэвлэх DOC Татаж авах

Сангийн сайдын 2019 оны 12 дугаар сарын 31-ний

өдрийн 301 дүгээр тушаалын хавсралт

ТАТВАРААС ЗАЙЛСХИЙХИЙН ЭСРЭГ ЕРӨНХИЙ

ДҮРМИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ ЖУРАМ

 

Нэг. Нийтлэг үндэслэл

1.1.Энэ журмын зорилго нь Татварын ерөнхий хуулийн 16.1.1, 16.1.2-т заасан нөхцөл бүрдсэн нь тогтоогдсон боловч хуульд заасан арга хэмжээг хэрэгжүүлэн татварыг нөхөн ногдуулах боломжгүй бол Татвараас зайлсхийхийн эсрэг ерөнхий дүрэм /цаашид “Ерөнхий дүрэм” гэх/-ийг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааг зохицуулахад оршино.

1.2.Ерөнхий дүрмийг Татварын ерөнхий хуулийн 7.2-т заасан Монгол Улсын татвар, Монгол Улсын олон улсын гэрээ, татварын хууль тогтоомжийн дагуу суутган тооцох татварын ногдуулалтын байдалд хяналт тавих үйл ажиллагааны явцад хэрэгжүүлнэ.

1.3.Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэхдээ Монгол Улсын олон улсын гэрээ, татварын хууль тогтоомжийг мөрдөж ажиллана.

1.4.Орлого ба хөрөнгийн татварыг давхардуулж ногдуулахгүй байх, татвар төлөхөөс зайлсхийх явдлаас урьдчилан сэргийлэх тухай хэлэлцээр /цаашид “Давхар татварын хэлэлцээр” гэх/ ашиглан татварын схем зохион байгуулж татварын ашиг хүртсэн тохиолдолд Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлж болно.

1.5.“Татварын схем” гэж Татварын ерөнхий хуулийн 6.1.18-д заасныг ойлгоно.

1.6.“Татвараас зайлсхийх” гэж Татварын ерөнхий хуулийн 6.1.24-т заасныг ойлгоно.

 

Хоёр. Ерөнхий дүрэм хэрэгжүүлэх нөхцөл

2.1.Татварын ерөнхий хуулийн 16.1-д заасны дагуу дараах нөхцөл зэрэг бүрдсэн нь татварын хяналт шалгалтын үеэр тогтоогдсон тохиолдолд Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлнэ:

2.1.1.татвар төлөгч нь дангаараа эсхүл бусад этгээдтэй хамтран татварын схем зохион байгуулсан;

2.1.2.энэ журмын 2.1.1-д заасан татварын схемийн хүрээнд тухайн татвар төлөгч татвараас зайлсхийх замаар татварын ашиг хүртсэн;

2.1.3.энэ журмын 2.1.1, 2.1.2-т заасан нөхцөл бүрдсэн нөхцөл тогтоогдсон боловч Ерөнхий дүрмээс бусад татварын хуульд заасан арга хэмжээг хэрэгжүүлэн татварыг нөхөн ногдуулах боломжгүй.

2.2.Энэ журмын 2.1.1-д заасан татварын схем зохион байгуулсан гэдэгт татвараас зайлсхийх үндсэн зорилго бүхий үйлдэл, гэрээ, хэлцэл, зохион байгуулалт, төлөвлөгөө, төсөл, гүйцэтгэл зэргийг шууд болон шууд бус хэлбэрээр, дангаар эсхүл бусад этгээдтэй хамтран, бүхэлд нь эсхүл хэсэгчлэн хэрэгжүүлсэн үйл ажиллагааг хамруулна.

2.3.Энэ журмын 2.1.2-т заасан татварын ашиг хүртсэн эсэхийг Татварын хуулийн 16.6-д заасны дагуу тодорхойлно.

2.4.Татвар төлөгчийн татвараас зайлсхийсэн үйлдэлд тухайн Ерөнхий дүрмээс бусад татварын хууль тогтоомжид заасан арга хэмжээг хэрэгжүүлэн татварыг нөхөн ногдуулах боломжтой бол Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэхгүй.

2.5.Татвараас зайлсхийх тухайн үйлдэлд Ерөнхий дүрэм болон татварын хууль тогтоомжид заасан бусад арга хэмжээг давхардуулан хэрэглэхгүй.

2.6.Татварын схемийг татварын ашиг хүртэх үндсэн зорилгогүйгээр тухайн үйл ажиллагааг бизнесийн зайлшгүй хэрэгцээ шаардлагаар хэрэгжүүлсэн бол Ерөнхий дүрмийг хэрэглэхгүй.

 

Гурав. Татвараас зайлсхийхийн эсрэг ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа

3.1 Ерөнхий дүрмийг доор дурдсан дарааллын дагуу хэрэгжүүлнэ:

3.1.1.Татварын хяналт шалгалтын явцад Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх энэ журмын 2 дугаар зүйлд заасан нөхцөл үүссэн эсэхийг тодорхойлох;

3.1.2.Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх хүсэлтийг холбогдох баримт материалын хамт Эрсдэлийн удирдлагын хороонд хүргүүлэх;

3.1.3.Эрсдэлийн удирдлагын хороо /нарийн бичгийн дарга/ нь ирүүлсэн хүсэлтийг Татварын ерөнхий хууль, энэ журам болон Татварын ерөнхий хуулийн 35.11-т заасны дагуу эрх бүхий байгууллагаас баталсан “Эрсдэлийн удирдлагын үйл ажиллагаа, хорооны журам”-д заасан шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг нягтлан шалгах;

3.1.4.Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх хүсэлтийг хүлээн авсан тохиолдолд татвар төлөгч, татварын улсын байцаагч болон татварын асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын холбогдох нэгжид мэдэгдэх;

3.1.5.Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх эсэхийг шийдвэрлэх;

3.1.6.Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх шийдвэр гарсан тохиолдолд татвар төлөгчийн татварын ногдлын хэмжээг дээр дурдсан татварын схемийг ашиглаагүй, эсхүл татварын ашиг хүртээгүй байх нөхцөлөөр дахин тодорхойлж татварын ногдолд залруулга хийх.

3.2.Татварын улсын байцаагч нь хяналт шалгалтын явцад Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх нөхцөл үүссэн эсэхийг тодорхойлохдоо дараах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлнэ:

3.2.1.татвар төлөгчийн татварын схем хамтран хэрэгжүүлсэн этгээдийн харилцан хамаарал, татварын схемийг хэрэгжүүлсэн арга, хэлбэр, шинж чанар, онцлог, бизнесийн хэрэгцээ шаардлага, санхүү, эдийн засгийн ач холбогдол, зорилго болон үйл ажиллагааг хэрэгжүүлсэн хугацаа, үр дүн зэргийг тодорхойлсон шинжилгээ хийх;

3.2.2.татвар төлөгчийн болон татварын схем хамтран хэрэгжүүлсэн этгээдүүдийн татварын ашиг хүртсэн талаарх урьдчилсан тооцоо хийх;

3.2.3.энэ журмын 2.1.3-т заасны дагуу татварын хуульд заасан арга хэмжээг хэрэгжүүлэн татварыг нөхөн ногдуулах боломжгүй, тухайн асуудлыг зохицуулсан эрх зүйн зохицуулалтгүй талаар тайлбар бэлтгэх;

3.2.4.татвараас зайлсхийхтэй холбоотой гадаад улсын татвар төлөгчтэй хийсэн ажил гүйлгээний холбогдох мэдээллийг Татварын ерөнхий хуулийн 18 дугаар зүйл, Монгол Улсын олон улсын гэрээний дагуу авсан байх;

3.2.5.татвараас зайлсхийх зорилгоор Иргэний хуулийн 56.1.1-56.1.10-д заасан хэлцэл хийсэн эсэхийг нягтлах;

3.2.6.татварын хууль тогтоомжид заасан татварын хяналт шалгалт, татварын ногдлыг тодорхойлох, татвар хураах зорилгоор хэрэгжүүлэх нийтлэг ажиллагаа, гадаад улсын татварын албанаас авсан мэдээллийн хүрээнд хүсэлтийг боловсруулах.

3.3.Энэ журмын 3.2.3-т заасан тайлбарыг бэлтгэхдээ доор дурдсан хууль, эрх зүйн зохицуулалтаар татвараас зайлсхийх үйлдэлд нөхөн ногдуулалт хийх боломжтой эсэхийг нягтална:

3.3.1.Давхар татварын хэлэлцээрийн дагуу татвар ногдуулах харилцаа;

3.3.2.Татварын ерөнхий хуулийн 27 дугаар зүйлд заасан харилцан хамааралтай этгээдийг тодорхойлж 39 дүгээр зүйлд заасан үнэ шилжилтийн тохируулга хийх зохицуулалт;

3.3.3.Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 6 дугаар зүйлд заасан төлөөний газрын татварын зохицуулалт;

3.3.4.Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлд заасан албан татвар ногдох орлогоос хасаж тооцох хүүгийн зардалд тавигдах шаардлага;

3.3.5.Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 30 дугаар зүйлд заасан эцсийн эзэмшигчийн хувьцаа, хувь оролцоог өөрчлөх замаар эрх борлуулсан, шилжүүлсний татварын зохицуулалт;

3.3.6.Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлд заасан үйл ажиллагааны удирдлагыг Монгол Улсаас хэрэгжүүлдэг гадаадын аж ахуйн нэгжийн татварын зохицуулалт;

3.3.7.Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлд заасны дагуу тусгай зөвшөөрөл тус бүрд хамаарах татварын тайланг тус тус гаргах зохицуулалт;

3.3.8.татварын хууль тогтоомжид заасан бусад зохицуулалт.

3.4.Эрсдэлийн удирдлагын хороо /нарийн бичгийн дарга/ Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх тухай хүсэлтийг хүлээн авч тухайн татвар төлөгчид мэдэгдэх хүртэл хугацаанд хяналт шалгалт хийж буй татварын улсын байцаагч, татварын алба Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх хүсэлт боловсруулах зорилгоор татвар төлөгчөөс тайлбар, тодруулга, нэмэлт мэдээлэл шаардахгүй.

3.5.Татварын улсын байцаагчийн энэ журмын 3.1.2-т заасан хүсэлтийг харьяалах татварын албаны хяналт шалгалт хариуцсан нэгжийн дарга баталгаажуулсан байна. Хүсэлтийг Эрсдэлийн удирдлагын үйл ажиллагаа, хорооны журамд заасан шаардлагад нийцүүлэн гаргана.

3.6.Эрсдэлийн удирдлагын хороо /нарийн бичгийн дарга/ нь Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх хүсэлтийг Эрсдэлийн удирдлагын үйл ажиллагаа, хорооны журамд заасан шаардлагыг хангаагүй гэж үзэж хүлээн авахгүй тохиолдолд тухайн татварын улсын байцаагчид хүлээн аваагүй үндэслэл бүхий хариуг ажлын 20 хоногийн дотор албан бичгээр хүргүүлнэ.

3.7.Эрсдэлийн удирдлагын хороо /нарийн бичгийн дарга/ нь Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх хүсэлтийг хүлээн авсан тохиолдолд энэ тухайгаа дараах этгээдэд хүсэлт ирүүлснээс хойш ажлын 20 хоногийн дотор мэдэгдэнэ. Татвар төлөгчид Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх тухай гаргасан хүсэлт, түүнд хавсаргасан баримт материалыг танилцуулж, хуулбарыг хүргүүлнэ.

3.7.1.тухайн татвар төлөгч;

3.7.2.хүсэлт гаргасан татварын улсын байцаагч, түүний харьяалах татварын албаны хяналт шалгалт хариуцсан нэгжийн дарга;

3.7.3.татварын асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын татварын удирдлага хариуцсан нэгж, хамтын ажиллагаа хариуцсан нэгж, хяналт шалгалт хариуцсан нэгж, эрсдэлийн удирдлага хариуцсан нэгж, хууль эрх зүй хариуцсан нэгж

3.8.Тухайн татвар төлөгч энэ журмын 3.7-д заасан хүсэлт, түүнд хавсаргасан баримт материалын хуулбарыг хүлээн авснаас хойш ажлын 20 хоногийн дотор хариу тайлбараа Эрсдэлийн удирдлагын хороонд хүргүүлнэ.

3.9.Энэ журмын 3.7.3-т заасан нэгжүүд хүсэлт, түүнд хавсаргасан баримт материалын хуулбарыг хүлээн авснаас хойш ажлын 20 хоногийн дотор санал, дүгнэлтээ Эрсдэлийн удирдлагын хороо /нарийн бичгийн дарга/-нд хүргүүлнэ.

3.10.Татварын асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын хяналт, шалгалт хариуцсан нэгжийн дарга хүсэлт, татвар төлөгчийн тайлбар, энэ журмын 3.9-д заасан нэгжийн санал дүгнэлтийг нэгтгэн Эрсдэлийн удирдлагын хорооны хуралд танилцуулна.

3.11.Эрсдэлийн удирдлагын хороо энэ журмын 3.8-д заасан хариу тайлбар хүлээн авах хугацаанаас хойш ажлын 30 хоногийн дотор хүсэлтийг хянан шийдвэрлэнэ. Шаардлагатай тохиолдолд Эрсдэлийн удирдлагын хорооны дарга хүсэлтийг хянан шийдвэрлэх хугацааг нэг удаа 30 хүртэл хоногоор сунгаж болох бөгөөд энэ тухайгаа холбогдох талуудад мэдэгдэж, тэмдэглэл хөтөлнө.

3.12.Хүсэлтийг шийдвэрлэх хуралдаан болохоос 3-аас доошгүй хоногийн өмнө татвар төлөгч, хяналт шалгалт гүйцэтгэж буй татварын улсын байцаагч, тухайн татварын нэгжийн даргад мэдэгдсэн байна.

3.13.Эрсдэлийн удирдлагын хорооны Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх хүсэлтийг хянан шийдвэрлэх хуралд тухайн хяналт шалгалт гүйцэтгэж буй татварын улсын байцаагч, харьяалах татварын албаны хяналт шалгалтын нэгжийн дарга биечлэн оролцоно. Татвар төлөгч нь энэ хуралд оролцож холбогдох тайлбарыг хийж болно.

3.14.Эрсдэлийн удирдлагын хороо Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэхийн зөвшөөрсөн шийдвэр гаргасан тохиолдолд холбогдох татварын алба нь Татварын ерөнхий хуулийн 16.2-т заасны дагуу татварын схемийг ашиглаагүй, эсхүл татварын ашиг хүртээгүй байх нөхцөлөөр дахин тодорхойлж, татварын ногдолд залруулга хийн, татварыг нөхөн ногдуулна.

3.15.Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэхдээ татварын суурьд давхар татвар нөхөн ногдуулахгүй.

 

Дөрөв. Бусад

4.1.Ерөнхий дүрмийг нь татвар төлөгч татварын схем зохион байгуулсны үр дүнд Татварын ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/ хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс хойш хүртсэн татварын ашигт хамаарна.

4.2.Эрсдэлийн удирдлагын хороогоор өмнө хэлэлцэн Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэхгүй тухай шийдвэрлэсэн асуудлаар татварын улсын байцаагч Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх эсэх тухай хүсэлт дахин гаргахгүй.

4.3.Татварын улсын байцаагч Эрсдэлийн удирдлагын хорооны шийдвэрт гомдол гаргахгүй.

4.4.Татварын хяналт шалгалтын явцад урьдчилан тогтоох боломжгүй шинээр нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд өмнө татварын хяналт шалгалт хийгдсэн, эсхүл Эрсдэлийн удирдлагын хороонд хүсэлт гаргаж байсан эсэхийг үл хамааран Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлж хүсэлт гаргаж болно.

4.5.Татвараас зайлсхийх үйлдлийг бусад этгээдтэй хамтран хэрэгжүүлсэн тохиолдолд хамтарсан этгээдийн татварын ногдлыг энэ журмын 3.14-т зааснаар уг этгээдийн харьяалах татварын алба дахин тодорхойлж залруулга хийж холбогдох татварыг нөхөн ногдуулна.

4.6.Ерөнхий дүрмийг хэрэгжүүлэх явцад татвар төлөгч нь Давхар татварын хэлэлцээрт нийцээгүй байдлаар албан татвар ногдуулсан гэж үзвэл Татварын ерөнхий хуулийн 17.3-т заасны дагуу эрх бүхий этгээдээс баталсан журмаар шийдвэрлэнэ.     

-----оОо----