Хэвлэх DOC Татаж авах
Монгол Улсын Их Хурлын 1992 оны
                                                10 дугаар сарын 9-ний өдрийн 29 дүгээр
                                                       тогтоолын хавсралт
 
УЛСЫН ИХ  ХУРЛЫН 1992  ОНЫ НАМРЫН ЭЭЛЖИТ
ЧУУЛГАНААР ТЭРГҮҮН ЭЭЛЖИНД ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭХ
ХУУЛИУДЫН ТӨСӨЛ
 
 
1.Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай Монгол Улсын хуулийн төсөл
 
2.Шүүхийн  ерөнхий  зөвлөлийн  тухай Монгол Улсын хуулийн төсөл
 
3.Шүүхийн   байгууламжийн   тухай   Монгол  Улсын  хуулийн   төсөл
 
4.Прокурорын байгууллагын тухай Монгол Улсын хуулийн төсөл
 
5.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай Монгол Улсын хуулийн төсөл
 
6.Иргэний байцаан шийтгэх хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай Монгол Улсын хуулийн төсөл
 
7.Засаг дарга, төрийн зарим албан тушаалтанд эрх олгох тухай  Монгол Улсын хуулийн төсөл
 
8.Төр, шашны харилцааны тухай Монгол Улсын хуулийн төсөл
 
9.Иргэний хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай Монгол Улсын хуулийн төсөл.
 
 
 
 
 
                                    ----------оОо-------
 
 
 
 
           
 
                        Монгол Улсын Их Хурлын 1992 оны
                                                         ээлжит бус чуулганаар хэлэлцэж батлав.
 
 
МОНГОЛ УЛСАД НИЙГМИЙН ДЭГ ЖУРАМ ХАНГАХ ТАЛААР ТӨРӨӨС ЯВУУЛАХ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛ
           
           
Монгол Улсын Үндсэн хуульд нийгмийн дэг журам хангах талаар хүлээлгэсэн чиг үүргийг хэрэгжүүлэхдээ төрт ёсны болон үндэсний уламжлал, зан заншлыг сэргээн хөгжүүлж, эдийн засаг, нийгэм, улс төрийн бүхий л хүрээнд хууль тогтоомжийг сахиулах, түүний дотор гэмт хэрэг, зөрчилтэй тэмцэхэд чиглэсэн эдийн засаг, нийгэм, хууль зүйн цогцолбор арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх явдал зайлшгүй шаардлагатай болж байгааг харгалзан дараахь асуудлыг төрөөс явуулах үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл болгон тодорхойлж байна.
 
Нэг.Нийгмийн дэг журам хангах төвийн
үндсэн үүргийн талаар
 
-Монгол Улсын хөгжлийн өнөөгийн болон хэтийн чиг хандлагыг харгалзан хууль тогтоомжийг бүхэлд нь Үндсэн хуульд нийцүүлэн шинэчилж, нийгмийн амьдралын бүхий л хүрээнд төрийн хуулиа хүндэтгэн биелүүлдэг дэг журам тогтоон хэрэгжүүлнэ. Төрийн хууль зөрчсөн,  нийгмийн дэг журам гажуудуулсан гэм буруутанд хуулийн дагуу цээрлэл зайлшгүй хүлээлгэдэг байх, хүн бүр хууль, шүүхийн өмнө эрх тэгш байх, хууль дээдлэх зарчмыг төрийн байгууллага, тэдгээрийн ажилтны үйл ажиллагаанд хатуу сахина.
 
-Үндсэн хуулийн дагуу төрийн байгууллагын тогтолцооны эрх зүйн үндсийг тогтоож, төрийн дээд, төв, орон нутгийн байгууллага, тэдгээрийн ажилтны үүрэг, хариуцлагыг дээшлүүлнэ. Нутаг дэвсгэртээ нийгмийн дэг журам ханган сахиулах талаар нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын хүлээх үүрэг хариуцлагыг өндөржүүлэх арга  хэмжээ авна.
 
-Нийгмийн дэг журам сахиулахад төрийн байгууллагын ажилтнаас үйл ажиллагаа найдвартай явуулах эдийн засаг, нийгмийн болон эрх  зүйн хамгаалалт, баталгааг бий болгох дэс дараатай арга хэмжээ авна. Хээл хахууль авах, албан тушаалаа урвуулан ашиглах зэрэг хууль бус ажиллагаа, төрийн албан тушаалтны ёс зүйн хэм хэмжээ зөрчих явдалтай шийдвэртэй тэмцэнэ.
 
-Өнөөгийн нөхцөл, шаардлагад нийцүүлэн төрийн хяналт шалгалтын тогтолцоо бий болгон, түүнийг олон түмний хяналттай хослуулах, үр нөлөөг дээшлүүлэх ажлыг төрийн бодлогын нэг чиглэл болгон зохион байгуулна.
 
-Хуулийн байгууллагуудын зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны эрх зүйн үндэс, харилцан ажиллах зарчмыг  Үндсэн хуульд нийцүүлэн шинэчлэн өөрчилж, боловсон хүчин, эдийн засаг, зохион байгуулалтын хувьд бэхжүүлэх арга хэжээг яаралтай авч хэрэгжүүлнэ.
 
-Үндсэн хуулиар тогтоосон шүүх эрх мэдлийг хэрэгжүүлэхдээ шүүх, прокурор болон хуулийн бусад байгууллага, тэдгээрийн ажилтны бие даасан хараат бус байдлыг хангахад анхаарна.
 
-Шүүх, прокурор, хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах, хорих, өмгөөлөх байгууллагуудын ажилд хууль ёс, шударга ёсыг эрхэмлэн  дээдэлж, шуурхай,  үр нөлөөтэй ажиллах шаардлагыг өндөржүүлнэ.
 
-Нийгмийн дэг журам сахиулах, төр, олон нийтийн ашиг сонирхол, иргэдийн эрх, эрх чөлөө, аливаа өмчийг хууль бус халдлагаас хамгаалах цагдаагийн байгууллагын үйл ажиллагааг шуурхай болгон үр нөлөөг нь дээшлүүлж, мөрдөн байцаах албаны зохион байгуулалт, үйл ажиллагааг өөрчлөн шинэчлэх дэс дараатай арга хэмжээ авч хэрэгжүүлнэ.
 
-Хуулийн байгууллагын боловсон хүчнийг бэлтгэж ирсэн тогтолцоог өөрчлөн шинэчилж, өндөр мэргэжилтэй боловсон хүчин, баг, эрдэм шинжилгээний ажилтан бэлтгэх, одоо ажиллаж байгаа хуульчдын мэдлэг боловсролыг дээшлүүлэх, давтан сургах, хууль зүйн сургалт, эрдэм шинжилгээний байгууллагуудын зохион байгуулалт, үйл ажиллагааг боловсронгуй болгон бэхжүүлэх эдийн засаг, зохион  байгуулалтын цогцолбор арга хэмжээ авч хэрэгжүүлнэ.
 
            Хоёр.Нийгмийн дэг журам бэхжүүлэх талаар
 
-Төр, захиргаа, аж ахуй, иргэн, эрүүгийн эрх зүйн болон гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх үйл ажиллагааны онолын үндэслэлийг шинэчлэн боловсруулах арга хэмжээ авна.
 
-Нийгмийн дэг журам бэхжүүлэх, хууль сахин биелүүлэх талаар төрөөс явуулах бодлогыг олон түмэнд үнэн зөв хүргэх, иргэдийн эрх зүйн соёл, ухамсрыг төлөвшүүлэх зорилгоор эрх зүйн сургалт, сурталчилгаа, мэдээллийн улсын нэгдсэн систем бий болгож, эдийн засаг, боловсон хүчин, зохион байгуулалтын талаарх шаардлагатай арга хэмжээ авна.
 
-Иргэд гэмт халдлагаас өөрийн болон бусдын амь нас, эрүүл мэнд, өмч хөрөнгийг хамгаалах эрх зүйн баталгааг боловсронгуй болгоно.
 
-Эдийн засгийн харилцааны эрх зүйн үндсийг боловсронгуй болгож, энэ талаар төрөөс тогтоосон журмыг зөрчигчдөд хүлээлгэх хариуцлагын төрөл, хэлбэрийг тогтоон мөрдүүлнэ.
 
-Далд эдийн засаг үүсэх нөхцөлийг хаахад төрийн бодлогыг чиглүүлж санхүү, татвар, зээл, мөнгөний төрийн бодлогын хэрэгжилтэд тавих хяналтын тогтолцоог боловсронгуй болгон сайжруулж үр нөлөөг дээшлүүлнэ.
 
-Хил, гааль, худалдааны болон чанар, стандарт, ариун цэвэр, эрүүл ахуй, аюулгүй ажиллагааны хяналтын эрх зүйн үндсийг боловсронгуй болгож, үр нөлөөг нь сайжруулах арга хэмжээ авна.
 
-Мансуурал, садар самуун, хүчирхийлэлтэй болон согтуурах явдалтай хийх тэмцлийг хүчтэй болгож, тэдгээрийг нөхцөлдүүлж байгаа аливаа хүчин зүйлийг арилгахад төрөөс анхаарна.
/Энэ хэсэгт Улсын Их Хурлын 1992 оны 32 дугаар тогтоолоор өөрчлөлт орсон/
 
-Зохион байгуулалттай гэмт хэрэгтэй тэмцэх эрх зүйн үндсийг бий болгож, энэ асуудлаар бусад улс, олон улсын байгууллагатай хамтран ажиллах харилцааг өргөтгөнө.
 
-Ял эдлүүлэх байгууллагыг төрийн албаных нь  хувьд бэхжүүлж, түүнийг улсын төсвөөс санхүүжүүлэх арга хэмжээг дэс дараатай хэрэгжүүлнэ.
 
-Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, түүний шалтгаан, нөхцөлийн талаар хийх судалгаа, шинжилгээний ажлыг шинэчлэн өргөтгөнө.
 
-Гэмт хэрэг, зөрчилтэй тэмцэх, үндэсний соёл, олон зуун жилээр тогтсон хүн ардын хүмүүнлэг ёс суртахуун, зан заншлын уламжлалыг сэргээх талаар олон нийтийн байгууллага, иргэдээс гаргасан санал, хийж байгаа ажлыг  төр дэмжин тусална.
 
2.Мөн хэсгийн арван нэгдүгээр заалтыг хоёр тусдаа заалт болгон дор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай:
 
"-Гэмт хэрэг, зөрчилтэй тэмцэх талаар олон нийтийн байгууллага, иргэдээс гаргасан санал, хийж байгаа ажлыг төр дэмжин тусална.
 
-Үндэсний уламжлалт соёл, хүмүүнлэг ёс заншлыг сэргээх нь нийгмийн дэг журам хангах төрийн бодлогын нэг үндсэн чиглэл байх болно".
 
Энэхүү  Үндсэн чиглэлийг нийгмийн амьдралд хэрэгжүүлэхэд төрийн бүх байгууллага, тэдгээрийн албан тушаалтнаас гадна нам, олон нийтийн байгууллага, аж ахуйн нэгж, нийт иргэний ухамсартай, идэвхтэй оролцоо, нэгдмэл үйл ажиллагаа шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэх болно.
 
"Монгол улсад нийгмийн дэг журам хангах талаар төрөөс явуулах үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл"-ийг зөвхөн Үндсэн хуулийн хүрээнд хэрэгжүүлнэ.