Хэвлэх DOC Татаж авах
НИЙГМИЙН ХАЛАМЖТАЙ ХОЛБОГДСОН ХУУЛИУДЫН  ЗАРИМ ЗҮЙЛ, ХЭСЭГ, ЗААЛТЫГ ТАЙЛБАРЛАХ ТУХАЙ

МОНГОЛ УЛСЫН ДЭЭД ШҮҮХИЙН

ТОГТООЛ

 

2001 оны 12 дугаар                                                                                                                                                                                                                                            Улаанбаатар

сарын 5-ны өдөр                                                                                                           Дугаар 448                                                                                                                           хот

 

 

НИЙГМИЙН ХАЛАМЖТАЙ ХОЛБОГДСОН ХУУЛИУДЫН

ЗАРИМ ЗҮЙЛ, ХЭСЭГ, ЗААЛТЫГ ТАЙЛБАРЛАХ ТУХАЙ

 

"Нийгмийн халамжийн тухай", "Ахмад настан, түүнд үзүүлэх хөнгөлөлт, үйлчилгээний тухай" Монгол Улсын хуулиудын зарим зүйл, хэсэг, заалтыг нэг мөр ойлгож, зөв хэрэглэх явдлыг хангах зорилгоор Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 50 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 4 дэх заалт, Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсгийн 6 дахь заалтыг удирдлага болгон Монгол Улсын Дээд шүүхээс ТОГТООХ нь:

1.Нийгмийн халамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.2 дахь хэсгийн 7.2.6 дахь заалтын "хүнд нөхцөлд байгаа хүүхэд…" гэдгийг "Бүтэн өнчин, тахир дутуу, нэн ядуу, хараа хяналтгүй, садар самуун, хүчирхийлэл, доромжлолын улмаас сэтгэл санааны болон бие махбодийн хохирол хүлээсэн хүүхдийг хүнд нөхцөлд байгаа хүүхэд гэж үзнэ" гэсэн Хүүхдийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийн 15 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасантай адилтган ойлгож хэрэгжүүлнэ.

2.Нийгмийн халамжийн тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1 дэх хэсгийн 12.1.1-ийн "бие даан амьдрах чадваргүй, тэжээн тэтгэх үр хүүхэд, төрөл садангүй, эсхүл хууль ёсны тэжээн тэтгэгч нь ахмад настан, тахир дутуу бөгөөд дэмжлэг туслалцаа үзүүлэх бололцоогүй нь тогтоогдсон, …" гэсэн заалтын "дэмжлэг туслалцаа үзүүлэх бололцоогүй" гэдгийг тэжээн тэтгэх үүрэг бүхий үр хүүхэд, төрөл садан нь өөрөө нэн ядуу амьдралтай болон олон хүүхэдтэй өрх толгойлсон ядуу, эсхүл хорих ял биечлэн эдэлж байгаа, мөн хугацаат цэргийн алба хааж байгаа зэрэг өөрөөс нь үл хамаарах шалтгааны улмаас эцэг эх, гэр бүл, үр хүүхэд, төрөл саднаа тэжээн тэтгэх үүргээ биечлэн гүйцэтгэх боломжгүй байдлыг ойлгоно.

"Дэмжлэг туслалцаа үзүүлэх бололцоогүй" гэх байдал нь засаг захиргаа, хорих зэрэг эрх бүхий байгууллагын шийдвэр /тодорхойлолт, албан бичиг/-ээр тогтоогдсон байвал зохино.

3.Нийгмийн халамжийн тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1 дэх хэсгийн 12.1.8-ын "нэн ядуу амьдралтай, өрх толгойлсон, 4 ба түүнээс дээш хүүхэдтэй 45 насанд хүрсэн эх /50 насанд хүрсэн эцэг/" гэсэн заалтын "4 ба түүнээс дээш хүүхэд" гэдэгт хуулийн энэ хэсэгт зааснаар халамжийн тэтгэвэр авах эрхтэй \байж болохуйц\ этгээдийн өөрийнх нь асрамж дахь зөвхөн 16 хүртэлх /суралцаж байгаа бол 19 хүртэл/ насны 4 ба түүнээс дээш хүүхэд хамаарна. Харин уг этгээдийн насанд хүрсэн эсхүл хууль ёсоор бусдад үрчлүүлсэн хүүхдийг нь 4 ба түүнээс дээш хүүхдийн тоонд оруулан тооцохгүй гэж ойлговол зохино.

4.Нийгмийн халамжийн тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.1 дэх хэсгийн 16.1.1 дэх заалтын "дөрвөн хүүхэд төрүүлж, өсгөн хүмүүжүүлж байгаа эх /эцэг/-д олгох нэг удаагийн тэтгэмж"-д мөн зүйлийн 16.3 дахь хэсэгт заасны дагуу тэтгэмж авч байсан этгээдийн төрүүлж, өсгөн хүмүүжүүлж байгаа 16 хүртэл насны 5 ба түүнээс дээш хүүхдүүдийн зарим нь 16 нас хүрч хасагдан уг этгээд 4 хүүхэдтэй болсон тохиолдол хамаарна. Харин уг этгээд 4 хүүхэдтэй байхдаа нэг удаагийн тэтгэмжийг өмнө нь авсан бол энэ заалт хамаарахгүй гэж ойлгож хэрэгжүүлнэ.

5.Мөн хуулийн 28 дугаар зүйлийн 28.1 дэх хэсгийн 28.1.5 дахь заалтын "… хүссэн хугацаандаа" гэснийг энэ хуульд заасан хүүхэд асарсны тэтгэмж авах эрх бүхий этгээд тэтгэмж тогтоолгох өргөдөл, энэ хуулийн 29 дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан баримт бичгийг жирэмсний болон амаржсаны амралтаа эдэлж дууссан үеэс төрүүлсэн болон үрчлэн авсан хүүхдээ 1 нас /ихэр бол 3 нас/ хүртэл асрах хугацааны дотор буюу уг хугацааны аль ч үед халамжийн байгууллагад гаргана гэж ойлгоно.

6.Ахмад настан, түүнд үзүүлэх хөнгөлөлт, үйлчилгээний тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1-д заасан "хөнгөлөлт" нь нэг гэр бүлд хамтран амьдарч байгаа /1951 оноос өмнө гэр бүл болсон эсхүл хууль ёсны баталгаатай/ хоёулаа ахмад настан гавъяат цолтон эхнэр нөхрийн хэн алинд нь хамаарна гэж ойлгоно.

7.Мөн зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1, 2, 3, 4, 5-д заасан "бусад ахмад настан, эхнэр нөхөр"-т энэ тогтоолын 6 дахь заалтыг нэгэн адил хамааруулж хэрэглэвэл зохино.

 

 

 

                                    ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                                      Ч.ГАНБАТ

 

                                                          ШҮҮГЧ                                     П.ЦЭЦГЭЭ